Η συγγραφέας Σώτη Τριανταφύλλου, σε πρόσφατη συνέντευξή της, έκανε την εξής διαπίστωση:
«Στα πανεπιστήμια πλέον υπάρχουν μόνο οι πολύ καλοί και μια μεγάλη μάζα που δεν ξέρει σχεδόν τίποτα για τίποτα». Με άλλα λόγια, χάσαμε αυτό που κάποτε ονομάζαμε μέσο όρο.
Η ίδια είναι φοιτήτρια στο δεύτερο έτος Ιταλικής Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ και μιλά εκ πείρας. Προφανώς, εμείς οι εκπαιδευτικοί το γνωρίζουμε αυτό εδώ και χρόνιa, το είδαμε να διαμορφώνεται σταδιακά μπροστά μας τα τελευταία χρόνια. Το γνώριζε και το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο ως λύση πρότεινε τη δημιουργία «σχολείων ελίτ» με εισαγωγικές εξετάσεις (Πρότυπα και Ωνάσεια σχολεία ), ενώ παράλληλα οι γονείς ωθούνται να αναζητούν ιδιωτικά σχολεία ελίτ όπου αυτά υπάρχουν και έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν 10.000 ευρώ το χρόνο.
Η διαίρεση αυτή συνεχίζεται και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με σχολές ελίτ από τη μία και «σχολές δεύτερης ταχύτητας» από την άλλη, διαμορφώνοντας ένα νέο, σχετικά πρόσφατο τοπίο και θέτοντας σοβαρά εκπαιδευτικά διλήμματα στον σχεδιασμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η απουσία του μέσου όρου, σε συνδυασμό με τη ραγδαία είσοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργεί τεράστια διλήμματα τόσο στα σχολεία όσο και στα πανεπιστήμια. Αν σε αυτό προστεθεί το γεγονός ότι οι πολύ καλοί μαθητές και φοιτητές είναι πλέον περιζήτητοι στο εξωτερικό και φεύγουν ακόμη και πριν δώσουν Πανελλαδικές, ενώ οι υπόλοιποι φεύγουν μετά το πτυχίο, τότε μιλάμε για ένα πρόβλημα πρώτου μεγέθους.
Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω με την υπογεννητικότητα εξηγεί γιατί, από τη μία, εμφανίζεται υψηλή ανεργία πτυχιούχων και, από την άλλη, οι επιχειρήσεις δηλώνουν αδυναμία να βρουν κατάλληλα στελέχη.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα με σαφέστατες κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις, που ζητά λύσεις από χθες. Κι όμως, μόνο η κ. Τριανταφύλλου φαίνεται να το θέτει με τέτοια καθαρότητα στον δημόσιο λόγο. Η λύση δεν είναι εύκολη — και προς το παρόν επιλέγουμε απλώς να το αγνοούμε. Όμως οι συνέπειες αυτής της αδράνειας θα είναι τραγικές, πιθανότατα σε λιγότερο από μία πενταετία.
Συμπερασματικά: δεν θεωρώ ότι αυτό είναι «εκπαιδευτικό πρόβλημα» με τη στενή έννοια. Είναι δομικό πρόβλημα κοινωνικής διαστρωμάτωσης, που απλώς εκδηλώνεται στην εκπαίδευση. Και όσο το αντιμετωπίζουμε με μπαλώματα (ελίτ σχολεία, ατομικές στρατηγικές σωτηρίας, brain drain ως “φυσικό φαινόμενο”), τόσο θα βαθαίνει.
Πηγή Βλάχος Λουκάς Καθηγητής ΑΠΘ